از امورى كه انسان بايد بشناسد تا افعال اختيارى وى شكل مطلوبى پيدا كند، شناختى است كه آدمىژ

 نسبت به زندگى آينده خود دارد.

آيا زندگى، ويژه همين دنياست يا پس از اين عالم نيز، زندگى ديگرى وجود خواهد داشت؟ اين جاست

 كه به مسأله معاد مى‏رسيم و به اين نتيجه كه هم با برهان عقلى و هم از راه وحى مى‏توان عالم

آخرت و معاد را ثابت كرد.⁽²⁾

آيا صرف آگاهى از زندگى ابدى انسان، تأثيرى در افعال اختيارى او در اين جهان دارد، يا اين آگاهى

 هنگامى مؤثر است كه بين اين زندگى و زندگى ابدى، رابطه‏اى برقرار نماييم؟

اعتقاد به زندگى اخروى در صورتى مى‏تواند نقش خود را در جهت دادن به رفتارهاى فردى و

اجتماعى ايفا كند كه نوعى رابطه عليت بين فعاليت‏هاى اين جهانى و سعادت و شقاوت آن جهانى

پذيرفته شود و دست كم، نعمت‏ها و عذاب‏هاى اخروى به عنوان پاداش و كيفر براى رفتارهاى

شايسته و ناشايست اين جهان، شناخته گردد.⁽³⁾

1 نـاصر مكارم شيرازى، تفسير نمونه، ج 11، ص 194

2ـ براى توضيح بيش‏تر پيرامون براهين عقلى بر ضرورت معاد ر.ك.به: محمدتقى مصباح، آموزش عقايد، درس 44، ص 364ـ366 و براى آشنايى با جايگاه معاد در قرآن نيز ر.ك.به: همان، درس 41، ص 341

3ـ محمدتقى مصباح، همان، درس 41، ص 340

ادامه دارد...